Banka ve Krediler

Teminat Mektubu Nedir ve Nasıl Alınır?

Teminat Mektubu Nedir ve Nasıl Alınır?

Bankalarda hizmet yelpazesindeki genişlik hem ticari müşteriler açısından hem de bireysel müşteriler açısından önem arz etmektedir. Hizmet yelpazesi ne kadar geniş ise risklerin sınırlandırılması ve hatta sıfırlanmasında etkisi o kadar büyük ve önemli olacaktır. Birbiri ile iş yapacak birimler ya da kurumlar arasındaki güveni temin etmeye yarayan ve eş zamanlı olarak satıcı tarafın alacağını garanti altına almaya yarayan araç bize teminat mektubu nedir sorusuna cevap olmaktadır. Bu nedenle ticari hayatta, özellikle ihale ile yapılan işlerde çok kullanılan bir araçtır. Teminat mektubu sayesinde ihalede verilen miktarlar garanti altına alındığı gibi ticari akışkanlığın devamını sağlar. Dünya ticaretinde ülkemizin henüz tanışmadığı teminat mektubu çeşitleri de bulunmaktadır.

Teminat Mektubunun Tanımı

Hukuk ve bankacılık dünyasında halen tartışmalı olan teminat mektubu nedir sorusu birbirinden farklı terimler üretmiş durumdadır. Teminat mektubunun bir kredi, likit, nakit ya da sadece bir teminat olup olmadığı üzerinde durulmaktadır. Henüz verilmemiş bir karar olan bu durum bizi farklı hukuki sonuçlarla karşı karşıya bırakabileceği gibi teminat mektubunun kredi olarak kullanılabileceği ya da inancı gereği kredi faizini haram olarak gören kesimlerce alternatif bir çözüm olarak kullanılabilecek bir kredi kaynağı olduğu görüşleri de ortaya atılmaktadır. Söz konusu tartışmalar sonucu banka ve finans kurumları tarafından birbirine yakın olan fakat ‘teminat mektubu kredisi’ gibi farklı adlar altında bu ürünün müşteriye sunulduğunu da görmekteyiz.

Yurt içi ya da yurt dışında yerleşik bulunan gerçek veya tüzel kişiliklerin lehine olan bir malın teslimi, gibi işlemler teminat mektubu ile alakalı bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir işin yapılması veya bir borcun vadesi içinde ödenmesi konularında adı geçen yüklenimin yerine getirilmemesi durumunda belirli bir tutarın herhangi bir koşula dayanmaksızın ödeneceğinin bir mektup vasıtası ile taahhüt altına alındığı bir kredi uygulaması olarak cevaplandırılırsa teminat mektubu nedir sorusuna kapsamlı bir tanım yapılmış olur. Genel olarak geçici teminat mektubu, kesin teminat mektubu, avans teminat mektubu, gümrük idarelerine sunulan teminat mektubu gibi çeşitlere ayrılsa da distribütörlük ve bayilik için verilenler ile kira sözleşmelerine bağlı olarak verilen türleri de mevcuttur. Teminat mektupları süreli olarak verilebileceği gibi süresiz olarak da verilebilmektedir.

Teminat Mektubu Türleri ve Taraflar

Teminat mektubunda tarafların kim olduğu ve sayıları, teminat mektubu nedir sorusuna verilecek cevap kadar önemlidir. Bankalardan teminat mektubu alınabilmesi için 3 (üç) tarafın var olması gerekir. Bunlar garanti veren olarak banka, garanti alan olarak muhatap ve eylemi garanti eden tüzel kişilik yani lehdardır. Eğer lehdarın Banka nezdinde yeterince kredi portföyü mevcut değil ise kendisine teminat ya da kefil olarak kredi portföyünü tahsis etmiş olan bir işadamı ya da yurt dışı bir finans kurumundan söz edilebilir. Bu dördüncü aktör genellikle büyük ihalelerde ve yurt dışında daha çok varlık göstermektedir. Genellikle teminat mektupları konularına, sürelerine ve kullanım amaçlarına göre ayrılmaktadır. Ayrıca serbest konulu teminat mektupları da bulunmaktadır.

Teminat mektubunu talep eden lehtarın kullanım amacına uygun olarak çalıştığı banka aracılığıyla yapacağı isteme göre teminat mektubuna, ‘nakite dönüştürülebilir, kısmen veya tamamen devredilebilir, 2 yıl vadeli’ gibi özel şartlar ve esneklikler konulabilir. Özellikle yurt dışındaki bankalardan sağlanacak ve yukarıda bahsi geçen 4. aktörün var olduğu mektuplarda amaca uygun olmak kaydıyla bu tür istemlerde bulunulması gerekmektedir. İhracatta ihracatçılar için önem taşıyan akreditif de bir teminat mektubu türü olarak kabul edilebilir. Sigortalı teminat mektubu nedir diye soracak olursak, gelişmiş piyasalarda kullanılan teminat mektuplarının ortak özelliği olarak mektupta yer alan miktarla sınırlı olmak kaydıyla zarar karşılığının muhataba ödendiği ancak lehdarın kötü niyetli olarak ve sözleşmeye aykırı bir fiili yoksa bu meblağın kendisinden tahsil edilemeyeceği şekilde sigortalanmasıdır diye ifade edilebilir.

Teminat Mektubu Nasıl Alınır?

Teminat mektubu nedir sorusu kadar önemli olan bir başka konu ve soru ise teminat mektubunun nasıl alınacağı konusu ve sorusudur. Teminat mektubu almak için öncelikle ortada imzalanmış ya da teminat mektubuna bağlı olarak imzalanacak bir sözleşmenin olması gerekir. Bu sözleşme muhatap ile lehdar arasında menkul mal, gayrimenkul, teçhizat, hizmet taahhüdü vb. konular için imzalanır. Bir bankanın müşterisi olan kurum ya da kişilere teminat mektubu verebilmesi için o müşterinin banka nezdinde kredi portföyünün bulunması gerekir. Söz konusu bankada kredi portföyü bulunan kişiler ya da kurumlar teminat mektubu almak amacı ile bankaya müracaatta bulunurlar. Daha sonra banka tarafından talep edilen başvuru ücreti ödenir.

Başvuru ücretinin ödenmesi aşaması ile başvuru süreci tamamlanmış olur. Banka tarafından teminat mektubu almak için müracaatta bulunan kurum veya kişinin finansal durumu dikkate alınarak inceleme başlatılır. İnceleme sırasında dikkat edilmesi gerekli olan en önemli husus lehter kişinin kredi notu olmaktadır. Teminat mektubu alabilmek için bankalar tarafından talep edilen bir kredi notu limiti bulunmaktadır. Söz konusu limitin altında bulunan müşterilere yeterli ekonomik düzeyi yakalayamadıklarından teminat mektubu verilemez. Bunun dışında teminat mektubu talebinde bulunan kişi ya da kurum hakkında geçmiş faaliyetleri, aldığı ihaleler, kredileri, iş sektöründeki diğer eylemleriyle hukuki eylemleri dikkate alınır. Başvurusu kabul edildiği takdirde karşılıklı imzalar atılarak anlaşma tamamlanmış ve teminat mektubu nedir sorusu ile başlayan süreç tamamlanmış olur.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 1 YORUM
  1. ümit kartal dedi ki:

    Teminat mektupları eleştirilsede oldukça fazla kullanılıyor günümüzde bir çok kişi teminat mektubunu yapıyor.

BİR YORUM YAZ